Najnowocześniejsze w świecie urządzenie do badania oczu powstało w Polsce. Tomograf optyczny trafi do gabinetów lekarskich na początku 2006 r. Naukowcy liczą na to, że zawojuje świat.
W Instytucie Fizyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu powstało unikatowe w skali światowej urządzenie - spektralny tomograf optyczny, który w bardzo krótkim czasie pozwala uzyskać doskonały obraz rogówki, siatkówki, tęczówki i soczewki oka. Tomograf pozwala na otrzymywanie obrazu obiektu przez analizę światła podczerwonego rozproszonego w elementach jego struktury. Techniką tą w zastosowaniu do badań oczu zajął się jeszcze jako student dr Maciej Wojtkowski z Zespołu Fizyki Medycznej UMK. W pracę zaangażował się cały zespół pod kierownictwem prof. Andrzeja Kowalczyka. Wkrótce dołączyli także okuliści z Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy z prof. Józefem Kałużnym.
Oko - doskonały obraz wnętrza
Już wstępne testy tomografu przyniosły wspaniałe efekty. - To urządzenie daje nam szansę na szybsze wykrywanie niektórych chorób, np. zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem, a także odkrywania rzeczy nowych - mówi dr Jakub Kałużny, okulista z UMK. - W czerwcu nasza praca przedstawiająca możliwości nowej techniki zdobyła nagrodę na zjeździe poświęconym soczewkom kontaktowym w Londynie - dodaje uczony. Fizycy i lekarze twierdzą, że ich tomograf optyczny jest prawdziwą rewelacją poszerzającą możliwości diagnostyki okulistycznej. W efekcie współpracy powstała maszyna w pełni dojrzała pod względem funkcjonalnym. - Innej przemysł nie kupi - uważa prof. Kowalczyk. Tomografia optyczna nie jest nową metodą badań. Dlaczego zatem prototyp wzbudza tyle emocji?
- To prawda, ta metoda jest stosowana od roku 1991. Jednak nasz tomograf działa sto razy szybciej niż dotychczas stosowane - powiedział "Gazecie" prof. Kowalczyk. - Rozdzielczość obrazu jest pięciokrotnie wyższa, możemy także uzyskać trójwymiarowy obraz wnętrza oka, zobaczyć nerw wzrokowy, ponadto badania prowadzone są w czasie rzeczywistym. Tomograf w pewnym sensie działa jak ultrasonograf - opowiada prof. Kowalczyk.- Tak jak w ultrasonografii dźwięk, tak w tomografii optycznej światło wchodzi i wychodzi z obiektu. Odbija się od poszczególnych warstw siatkówki oka i wraca do urządzenia. Tutaj jest analizowane. Obraz przekroju wybranego fragmentu oka, czyli tomogram, pojawia się na monitorze. Właśnie w ten sposób można zdiagnozować m.in. uszkodzenia i choroby rogówki, dokładnie dopasować soczewki kontaktowe.
Cenny mariaż nauki z biznesem
Pierwsze obrazy oka żywego człowieka powstały w 2001 r. Od tego czasu tomograf bardzo się zmienił, przede wszystkim jest mniejszy - podstawa ma 40 na 50 cm, wysokość - 40 cm. Waży nieco ponad 20 kg i jest dostosowany do pomiarów w warunkach klinicznych. Pod koniec roku 2004 tomografem zainteresowała się firma Optopol z Zawiercia. Jej pracownicy nadali urządzeniu funkcjonalny, estetyczny kształt i nazwali ją SOCT Copernicus. We wrześniu, gdy po raz pierwszy prezentowano urządzenie na sympozjum okulistycznym w Łodzi, wzbudziło ono spore zainteresowanie. - Podjęliśmy duże ryzyko, ale trafiliśmy w dziesiątkę - mówi Adam Bogdani, prezes Optopolu.
- Jest to pierwszy komercyjnie zbudowany tomograf spektralny na świecie. W sprzedaży tomograf będzie kosztował około 200 tys. zł. Jednak my włożyliśmy w niego około miliona złotych. Dodatkowo koszt uzyskania wszystkich certyfikatów, testowania, produkcji drugiego prototypu wyniesie pewnie drugie tyle. Wierzę, że dzięki tomografowi nasza firma wskoczy na "wyższą półkę". Są już pierwsze zamówienia od światowych koncernów.
Umowa między UMK a Optopolem przyznaje firmie wyłączność na wykorzystywanie wszelkich koncepcji i konstrukcji rozwijających prace nad tomografem oraz pierwszeństwo w dostępie do nowych rozwiązań tworzonych przez toruńskich fizyków metodą tomografii spektralnej. Firma przymierza się do otwarcia w Toruniu ośrodka badawczego, w którym pierwsze skrzypce mają grać fizycy z UMK. A ponieważ są oni jednym z zaledwie kilku liczących się w tej dziedzinie zespołów na świecie, pozwoli to Optopolowi skutecznie konkurować nawet z potentatami.
Powstanie nowoczesnego tomografu to przykład udanego transferu technologii z uczelni do przemysłu, co w Polsce jest rzadkością. Jednak prawdziwym unikatem jest finansowanie dalszych badań naukowych przez prywatną firmę.
Artykuł pochodzi ze strony www.gazeta.pl
